INTERNATIONALE
LUITDAGEN
in samenwerking met het
Festival Oude Muziek Utrecht
3-4 september 2022


STYLE GALANTE
De luit in de Duitse landen in de achttiende eeuw
concerten - symposium - workshop
masterclass - flitslessen
www.luitdagen.nl
Een nieuwe rol voor de luit
Opnieuw organiseert de Luitvereniging een festival in samenwerking met het Festival Oude Muziek en opnieuw zoeken we daarbij een minder bekend deel van de luitmuziek op. De late 'galante' muziek is nauwelijks in moderne uitgaven gepubliceerd en spaarzaam in facsimile's, en de uitvoeringen die te vinden zijn via internet stammen vaak al uit het eind van de vorige eeuw en zijn niet altijd van even goede kwaliteit. Hoog tijd voor een herwaardering van deze muziek dus!
De meeste van onze leden spelen renaissanceluit en richten zich op het repertoire uit de 16e en vroege 17e eeuw. Velen luisteren daarbij wel naar barokmuziek, maar dat houdt meestal op bij Weiss. Wij hopen met dit festival het beeld te verbreden en hopen dat de waardering voor de luitmuziek uit deze late periode zal toenemen.
Ons andere doel is meer mensen te interesseren voor de luit. We denken dat dit programma, juist ook door de combinatie met ensemblemuziek, met strijkers, aantrekkelijk is voor veel klassieke-muziekliefhebbers. Maar ook bij dit concertpubliek is de tussenperiode tussen barok en klassiek over het algemeen vrij onbekend. Toch valt juist in die overgangsperiode veel te ontdekken. Er wordt met vorm en stijl geëxperimenteerd en dat levert soms verrassend mooie muziek op.
Wat waarschijnlijk niet helpt om die periode te waarderen, is het beeld dat wij hebben van de Rococo, de periode na de barok: een overdaad aan versieringen, zoete kleuren en roze engeltjes die over de rand van een schilderij hangen. Toch kan daar ook anders naar gekeken worden. De barokke stijl is weliswaar versierd, maar vrij streng en symmetrisch. Rococo is daar een reactie op. Als je de overdaad en de zoetige kleuren buiten beschouwing kan laten, valt de speelsheid en lichtheid op. Ik ging zelf overstag op een vakantie waarin ik na statige barokhuizen met mooi degelijk stucwerk en plafondschilderijen in een huis kwam waarin het stucwerk uit ranke takken met vogeltjes bestond en waar in de theekoepel in de tuin vlinders en bloemen op de muren en het plafond stonden. De engeltjes bleken opeens soms ook gewoon grappig en ondeugend te zijn. En soms hangt er opeens een driedimensionale stenen doek uit een raam in een kerk.
Zo is het ook met de muziek uit deze periode. Soms is het nog statig – ook in de latere 18e eeuw worden er fuga's geschreven – maar het is ook luchtig, 'galant' en er wordt gespeeld met klankkleur, dynamiek en onverwachte wendingen.
Nieuw in deze periode is de rol die de luit in ensemblemuziek krijgt. Die verandert van continuo spelen via het verdubbelen van de viool- en cello-partijen naar een zelfstandige hoofdrol. De luit krijgt min of meer dezelfde functie die we kennen uit pianoconcerten uit de 19e eeuw. Soms de hoofdrol, soms even begeleidend, maar altijd met een eigen, uitgewerkte 'obligate' partij. Veel van de muziek is met strijkers, maar er bestaat ook muziek met fluit, al dan niet gecombineerd met strijkers, hobo, wat vroeger nog gamba, maar zelfs ook stukken met (natuur-)hoorns.

Ciska Mertens

Organisatie
Ook deze keer is er naast het bestuur weer een groep mensen betrokken bij de organisatie van het festival. Voor de subsidies die via de Luitstichting voor dit festival zijn aangevraagd (naast het bedrag dat de Luitvereniging beschikbaar stelt) en de verdere zakelijke kant is Hein Krantz samen met Wouter van Geene, onze penningmeester, verantwoordelijk. Deze keer is er ook ondersteuning van buiten bij de subsidieaanvragen, met als resultaat dat we nu voldoende middelen hebben om alle onderdelen van het festival door te laten gaan. Jan Burgers heeft ons geholpen met een planbeschrijving en de inhoud van het symposium. Earl Christy levert een waardevolle bijdrage aan de programmering en heeft inmiddels eindeloos veel muziek uit handschriften omgezet naar leesbare partituren. Verder is de websitewww.luitdagen.nl vernieuwd dankzij Wouter van Geene en Wouter Lucassen en wordt de informatie daar up-to-date gehouden. Tot slot helpt Marina LaVos ons met de PR.
Vrijwilligers
Tegen de zomer zullen wij weer een beroep doen op vrijwilligers. Bij deze alvast een oproep om daarover na te denken. Het programma is veel rustiger dan in 2018, het vrijwilligerswerk zal dan ook vooral bestaan uit hulp bij de concerten en de workshop en masterclass. Verder zal er een luittafel met boeken en informatie zijn; mogelijk op de Oude Muziekmarkt en anders in de Doopsgezinde kerk. Ook daar kan hulp goed gebruikt worden. Net zoals in 2018 bieden we ook weer 'flitslessen' aan voor mensen die nieuwsgierig zijn naar de luit en zo'n instrument wel eens in hun handen willen houden.
Programma
Symposium The Lute in Twilight: het symposium vindt weer in TivoliVredenburg plaats. Onderwerpen zijn onder meer de sociale achtergrond waarin de muziek past, de rol van de luit in ensemblemuziek, de ontwikkeling van deze muziek en de bouw van de luiten uit de late periode. In het festival wordt naast solomuziek uit de periode muziek gespeeld voor luit met twee strijkers, tot een volledig strijkkwartet en combinaties met fluit en strijkers. Robert Barto, die een soloprogramma speelt, is voor de meesten wel een bekende, onder andere door zijn opnames van Weiss voor Naxos. Jadran Duncumb is een jonge speler van wie we ongetwijfeld meer gaan horen. Earl Christy is bekend van eerdere luitdagen, een specialist in deze muziek en het oordeel over mijn eigen luitspel laat ik graag aan de toehoorders over.
Workshop en masterclass
Voor de leden die graag ook zelf iets willen doen, is er een korte workshop voor luiten – ook renaissanceluiten – en strijkers en/of blazers. Uiteraard zorgen we voor partijen voor luitspelers die zich hiervoor aanmelden. Later volgt hier meer informatie over. Dat geldt ook voor het aanmelden voor masterclasses. Zie voor alle informatie www.luitdagen.nl en hou de komende tijd je mailbox in de gaten!
Programma
Vrijdag 2 september
20.00 uur: Voorproefje: Galante (Franse) muziek door Fred Jacobs (FOM)

Zaterdag 3 september
09.30 uur: Luitsymposium met Rebekah Ahrendt, Frank Legl, Earl Christy en Klaus Martius
13.30 uur: Concert Robert Barto
15.00 uur: Eduardo Egüez (luit) & Butter Quartet (FOM)
20.00 uur: Jadran Duncumb (luit) met La Barca Leyden

Zondag 4 september
09.30 uur: Workshop onder leiding van Ireen Thomas (luit) & James Hewitt (barokviool)
12.00 uur: Concert Ciska Mertens
14.30 uur: Concert Earl Christy & ensemble

Kaartverkoop
Deze start rond 1 juni.